قلب فرمانرواى بدن اصل سوّم : آن كه دل مَلِكى است مطاع و مهترى است با تبع و اعضا جمله تبع اويند و چون مَلِك را كار مستقيم باشد ، رعيّت و تبع را هم كار مستقيم باشد . بيان آن است كه رسول خداى تعالى فرمود : إِنَّ فى الْجَسَدِ مُضْغَةً ، إِنْ صَلُحَتْ صَلُحَ الْجَسَدْ وَإِنْ فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ ، أَلا وَهِىَ الْقلْبُ « 1 » . در جسد پاره گوشتى است كه اگر آن پاره گوشت اصلاح شود جسد هم اصلاح گردد و اگر در فساد باشد جسد هم فاسد است ، بدانيد كه آن پاره گوشت قلب است . و چون صلاح كلّى در آن است ، واجب باشد عنايت بدان مصروف داشتن . قلب خزانهء جواهر اصل چهارم : آن كه دل خزانه هر جوهرى نفيس و معنى خطير و عزيز است ؛ اوّل عقل است و بزرگ‌تر آن معرفت حق تعالى است كه سبب سعادت دو جهانى است ؛ پس بصيرت كه بدان سبب به نزد خداى تعالى تقدّم ووجاهت است . پس نيّت خالص در طاعات كه ثواب ابد بدان متعلّق است . پس انواع علم‌ها و حكمت‌ها كه شريف‌ترين خصال بنده است و ديگر اخلاق شريفه كه مردم بدان

--> ( 1 ) - طبقات الصوفية : 70 ؛ مشرب الارواح : 13 و 57 و 152 با كمى اختلاف ؛ اين روايت در مصادر شيعه نيز موجود است : منية المريد : 224 ، القسم الأول آدابه فى نفسه ؛ بحار الأنوار : 58 / 23 ، باب 42 ، حقيقة النفس .